Nâng cao chất lượng tín dụng chính sách: Đổi mới hoạt động Tổ TK&VV theo Quy chế mới

       Nhằm tiếp tục củng cố, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của hệ thống Tổ TK&VV trong giai đoạn mới, Hội đồng quản trị Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) đã ban hành Quyết định số 70/QĐ-HĐQT về Quy chế tổ chức và hoạt động của Tổ TK&VV.

       Tổ Tiết kiệm và vay vốn (TK&VV) đóng vai trò là mắt xích quan trọng trong hệ thống tín dụng chính sách xã hội, là cầu nối trực tiếp đưa nguồn vốn ưu đãi của Nhà nước đến với hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác. Thông qua hoạt động của Tổ TK&VV, nguồn vốn được chuyển tải kịp thời, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu giảm nghèo bền vững, tạo việc làm và bảo đảm an sinh xã hội tại địa phương. Nhằm tiếp tục củng cố, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của hệ thống Tổ TK&VV trong giai đoạn mới, Hội đồng quản trị Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) đã ban hành Quyết định số 70/QĐ-HĐQT về Quy chế tổ chức và hoạt động của Tổ TK&VV. Quy chế này là hành lang pháp lý quan trọng để kiện toàn tổ chức, nâng cao trách nhiệm của Ban quản lý Tổ, phát huy quyền làm chủ của thành viên, đồng thời siết chặt kỷ luật, minh bạch hóa mọi hoạt động.

       Để hiện thực hóa mục tiêu đó, trước hết, Quy chế mới quy định rõ Ban quản lý Tổ TK&VV bao gồm Tổ trưởng và Tổ phó do các thành viên trong Tổ bầu chọn một cách dân chủ. Ban quản lý chịu trách nhiệm tổ chức, điều hành mọi hoạt động của Tổ đúng quy định; phối hợp chặt chẽ với tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác và NHCSXH trong việc tuyên truyền chính sách tín dụng ưu đãi, hướng dẫn thành viên thực hiện đúng quy trình vay vốn, sử dụng vốn vay hiệu quả và trả nợ ngân hàng đúng hạn. Bên cạnh đó, Quy chế đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu đối với Tổ trưởng: phải thực hiện nghiêm túc chức trách, nhiệm vụ được giao, bảo đảm tuyệt đối tính công khai, minh bạch trong mọi hoạt động của Tổ. Nghiêm cấm mọi hành vi lợi dụng chức trách, quyền hạn để gây phiền hà, sách nhiễu hoặc vi phạm quy định, làm tổn hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của thành viên vay vốn.

       Song hành cùng trách nhiệm của Ban quản lý, mỗi thành viên tham gia Tổ TK&VV cũng cần chủ động tìm hiểu chủ trương, chính sách tín dụng ưu đãi của Nhà nước; tuân thủ nghiêm ngặt các cam kết với ngân hàng, sử dụng vốn đúng mục đích, hoàn trả nợ gốc, lãi và gửi tiền tiết kiệm đều đặn theo quy định. Ngoài ra, thành viên còn được đảm bảo đầy đủ các quyền lợi thiết thực như: tham gia sinh hoạt định kỳ, đóng góp ý kiến xây dựng Tổ và thực hiện quyền biểu quyết đối với những vấn đề thuộc thẩm quyền. Sự tham gia chủ động, trách nhiệm của mỗi cá nhân sẽ là nền tảng xây dựng Tổ TK&VV đoàn kết, nền nếp và hoạt động hiệu quả.

       Để đảm bảo các quyền lợi và hoạt động của Tổ đi vào chiều sâu, Quy chế mới đặc biệt đề cao nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể và sự tham gia thực chất của các thành viên. Theo đó, mọi quyết định quan trọng liên quan đến tổ chức và hoạt động của Tổ như: bầu hoặc thay thế Ban quản lý, sửa đổi quy ước hoạt động, kết nạp hay đưa thành viên ra khỏi Tổ... đều phải được đưa ra thảo luận và biểu quyết công khai. Các cuộc họp có nội dung biểu quyết bắt buộc phải đảm bảo đúng thành phần, tỷ lệ tham gia và tỷ lệ tán thành theo quy định, dưới sự chứng kiến của đại diện tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác cấp xã và Trưởng thôn, ấp. Biên bản cuộc họp phải được lập chi tiết, ghi nhận trung thực ý kiến và kết quả biểu quyết nhằm đảm bảo tính khách quan, công khai và minh bạch tối đa.

       Không dừng lại ở đó, công tác sắp xếp, củng cố Tổ TK&VV cũng được quy định bám sát thực tiễn cơ sở. Cụ thể, việc thành lập, chia tách hoặc sáp nhập các Tổ TK&VV phải căn cứ trên các tiêu chí, điều kiện và trình tự chặt chẽ do Quy chế quy định. Công tác sắp xếp phải phù hợp với đặc điểm địa bàn dân cư, quy mô thành viên, điều kiện hoạt động nhằm nâng cao chất lượng tín dụng, đồng thời phải có phương án phối hợp nhịp nhàng giữa NHCSXH, tổ chức nhận ủy thác và chính quyền địa phương. Trong đó, đối với các Tổ đang hoạt động ổn định, đáp ứng tốt yêu cầu theo Quy chế, cần tiếp tục duy trì và phát huy, tuyệt đối không thực hiện việc rà soát hay củng cố lại một cách hình thức gây xáo trộn. Ngược lại, đối với những Tổ chưa đạt chuẩn hoặc hoạt động kém hiệu quả, các đơn vị cần khẩn trương phối hợp đánh giá, xây dựng phương án kiện toàn phù hợp, vừa bảo vệ quyền lợi chính đáng của người vay vừa đảm bảo tính liên tục của hoạt động tín dụng chính sách.

       Cuối cùng, để toàn bộ hệ thống vận hành trơn tru và đạt hiệu quả cao nhất, đòi hỏi sự vào cuộc nhịp nhàng của "kiềng ba chân": NHCSXH, các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác và cấp ủy, chính quyền địa phương. Trong đó, NHCSXH làm nòng cốt hướng dẫn, kiểm tra; các đoàn thể tăng cường giám sát, đôn đốc Ban quản lý Tổ; còn Trưởng thôn, ấp tích cực vận động nhân dân và tham gia giám sát hoạt động tại cơ sở. Việc triển khai nghiêm túc Quy chế mới theo Quyết định số 70/QĐ-HĐQT chính là chìa khóa then chốt để nâng tầm hoạt động của Tổ TK&VV, gia tăng tính minh bạch, phòng ngừa triệt để các sai sót, vi phạm trong quản lý và sử dụng nguồn vốn. Tin tưởng rằng, với sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, các ngành và sự đồng thuận của nhân dân, hoạt động của Tổ TK&VV sẽ ngày càng đi vào nền nếp, làm tròn vai trò là "cánh tay nối dài" đưa nguồn vốn tín dụng chính sách đến đúng đối tượng thụ hưởng, góp phần thực hiện thắng lợi công cuộc giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Tin và ảnh: Tiên Nguyễn, PGD NHCSXH U Minh Thượng