Ngày 23/7/2026, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định số 295/2026/NĐ-CP quy định về đăng ký tổ hợp tác (THT), hợp tác xã (HTX), liên hiệp hợp tác xã (LHHTX). Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm thể chế hóa Luật Hợp tác xã số 17/2023/QH15, mang lại nhiều cải cách đột phá về thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số và tạo thuận lợi tối đa cho kinh tế tập thể phát triển từ cơ sở.
1. Phân cấp mạnh mẽ: Cấp xã trực tiếp giải quyết thủ tục đăng ký
Điểm mới nổi bật và được người dân, các nhóm hộ sản xuất đặc biệt quan tâm tại Nghị định 295/2026/NĐ-CP là việc chuyển giao thẩm quyền giải quyết thủ tục đăng ký THT, HTX, LHHTX về cấp xã:
- Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã: Là Phòng chuyên môn thuộc UBND cấp xã (nếu có thành lập) hoặc trực tiếp là UBND cấp xã (nếu không có phòng chuyên môn). Cơ quan này có tài khoản và con dấu riêng để giải quyết thủ tục.
- Nộp và nhận kết quả linh hoạt: Người dân, đại diện THT/HTX có thể nộp hồ sơ và nhận kết quả tại bất kỳ cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nào trong phạm vi tỉnh, thành phố nơi THT, HTX đặt trụ sở chính.
2. Liên thông thủ tục và đẩy mạnh khai thác dữ liệu số
Nghị định quy định cơ chế liên thông 2 trong 1: Giấy chứng nhận đăng ký THT, Giấy chứng nhận đăng ký HTX đồng thời là Giấy chứng nhận đăng ký thuế. Mã số THT/HTX được hệ thống tạo tự động và tồn tại trong suốt quá trình hoạt động.
Đặc biệt, nhằm cắt giảm tối đa chi phí và thời gian đi lại cho người dân, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã sẽ khai thác, sử dụng thông tin có sẵn trong các CSDL quốc gia (như CSDL quốc gia về dân cư, CSDL thuế...):
- Không bắt buộc nộp bản sao CCCD/Hộ chiếu nếu đã có số định danh cá nhân khớp đúng thông tin.
- Không bắt buộc đóng dấu trong giấy đề nghị, thông báo hay biên bản họp hồ sơ đăng ký.
3. Đa dạng hình thức nộp hồ sơ, xử lý linh hoạt
Người dân và các hợp tác xã có thể lựa chọn các hình thức thực hiện thủ tục:
- Nộp trực tuyến: Đăng nhập Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) bằng tài khoản định danh điện tử để nộp hồ sơ trên Hệ thống thông tin về đăng ký hợp tác xã.
+ Nộp trực tiếp hoặc qua bưu chính: Nộp tại Bộ phận một cửa cấp xã.
+ Thời gian xử lý nhanh chóng: Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan chuyên môn sẽ cấp Giấy chứng nhận đăng ký. Trường hợp hồ sơ cần sửa đổi, bổ sung, cơ quan đăng ký sẽ thông báo đầy đủ bằng văn bản trong 1 lần duy nhất.
4. Chuẩn hóa dữ liệu và bảo hộ tên gọi
Nghị định 295/2026/NĐ-CP cũng quy định rõ ràng về quy tắc đặt tên THT, HTX (không trùng lặp, không gây nhầm lẫn trên phạm vi toàn quốc), xử lý tên xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, cũng như công khai minh bạch thông tin THT/HTX trên Cổng thông tin quốc gia (địa chỉ tra cứu miễn phí: www.dangkykinhdoanh.gov.vn).
Nghị định 295/2026/NĐ-CP đi vào cuộc sống sẽ là đòn bẩy quan trọng giúp các THT, HTX tại địa phương dễ dàng chính thức hóa hoạt động kinh doanh, tiếp cận các chính sách ưu đãi của Nhà nước và nâng cao hiệu quả quản lý hành chính trong giai đoạn mới.
Tin và ảnh: Mai Dũng, Trung tâm dịch vụ tổng hợp
