Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 294/2026/NĐ-CP ngày 23/7/2026 quy định về Tổ hợp tác. Đây được xem là hành lang pháp lý quan trọng, mở ra hướng đi bền vững, giúp các hộ sản xuất nhỏ lẻ liên kết lại để nâng cao sức cạnh tranh và thụ hưởng nhiều chính sách hỗ trợ từ Nhà nước.
Trước đây, phần lớn các mô hình liên kết sản xuất nông nghiệp, thủy sản hay ngành nghề nông thôn ở cấp cơ sở chủ yếu hoạt động theo hình thức tự phát, thiếu tư cách pháp lý rõ ràng nên gặp nhiều hạn chế khi giao dịch. Nghị định 294/2026/NĐ-CP ra đời đã giải quyết dứt điểm vướng mắc này, khẳng định vai trò nòng cốt của Tổ hợp tác (THT) trong hoạt động kinh tế tập thể.
Ảnh: Nghị định số 294/2026/NĐ-CP ngày 23/7/2026 quy định về Tổ hợp tác
Thành lập dễ dàng, quản lý linh hoạt. Theo Nghị định mới, chỉ cần từ 02 thành viên trở lên (là cá nhân hoặc pháp nhân) có cùng mục tiêu sản xuất, kinh doanh là có thể tự nguyện bắt tay thành lập THT thông qua một Hợp đồng hợp tác bằng văn bản. THT sẽ có tên riêng để thuận tiện trong giao dịch và tạo dựng uy tín trên thị trường.
Để đơn giản hóa thủ tục hành chính, Nghị định chia THT thành 2 nhóm:
- THT có đăng ký: Được cấp Giấy chứng nhận đăng ký theo Luật Hợp tác xã.
- THT không đăng ký: Chỉ cần gửi hồ sơ thông báo đến UBND cấp xã nơi hoạt động để nhận 01 mã số duy nhất quản lý trong suốt quá trình hoạt động.
Thêm quyền hạn, tăng tính chủ động. Khi chính thức thành lập theo Nghị định 294, THT có quyền mở và sử dụng tài khoản thanh toán riêng tại ngân hàng; trực tiếp ký kết hợp tác kinh doanh với các doanh nghiệp cung ứng vật tư, bao tiêu sản phẩm mà không qua trung gian.
Công tác quản trị THT được thực hiện theo nguyên tắc dân chủ: Mọi quyết định lớn như sửa đổi hợp đồng hay định đoạt tài sản chung có giá trị lớn phải được 100% thành viên đồng ý; các nội dung điều hành thường xuyên, bầu Tổ trưởng hoặc Ban điều hành chỉ cần trên 50% thành viên tán thành.
Hưởng chính sách ưu đãi như Hợp tác xã. Một điểm mới nổi bật của Nghị định 294/2026/NĐ-CP là các THT đáp ứng đủ tiêu chí sẽ được hưởng các chính sách hỗ trợ của Nhà nước tương tự như Hợp tác xã. Nhà nước sẽ ưu tiên hỗ trợ đối với các THT có đông thành viên, tạo việc làm cho lao động nữ, người khuyết tật, hoặc các THT tham gia liên kết chuỗi giá trị, ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Đặc biệt, nhằm khuyến khích THT phát triển lớn mạnh, các THT có nhu cầu chuyển đổi thành Hợp tác xã sẽ được các cơ quan chuyên môn tư vấn, hướng dẫn miễn phí 100% về thủ tục thuế và chế độ kế toán trong thời hạn tối đa 03 năm kể từ ngày cấp đăng ký lần đầu.
Việc chủ động liên kết thành lập THT không chỉ giúp bà con giảm chi phí đầu vào, ổn định đầu ra mà còn là bước đệm quan trọng để nâng tầm nông sản địa phương. Các nhóm hộ sản xuất có nhu cầu tìm hiểu và hoàn thiện hồ sơ thông báo thành lập THT có thể liên hệ Bộ phận Một cửa UBND; Phòng kinh tế; Trung tâm dịch vụ tổng hợp xã để được tư vấn, hướng dẫn chi tiết.
Tin và ảnh: Mai Dũng, Trung tâm dịch vụ tổng hợp
